Κοινοβουλευτική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υποδομών & Μεταφορών, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών
Τα θεσμικά κενά στην αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των έργων οπτικών ινών, που αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη ενιαίου εθνικού πλαισίου και ουσιαστικών κυρώσεων, βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας Κοινοβουλευτικής παρέμβασης του Τομεάρχη Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτή Ηρακλείου Χάρη Μαμουλάκη.
Αναλυτικά η Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Υποδομών & Μεταφορών, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, και Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών με θέμα: «Τα θεσμικά κενά στην αδειοδότηση, τον έλεγχο και την εποπτεία των έργων οπτικών ινών, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη ενιαίου εθνικού πλαισίου και ουσιαστικών κυρώσεων».
Η ταχεία ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών στην ελληνική επικράτεια τα τελευταία χρόνια, αν και στρατηγικής σημασίας για την ψηφιακή μετάβαση της χώρας, πραγματοποιείται χωρίς ενιαίο, δεσμευτικό και αποτελεσματικό εθνικό πλαίσιο εποπτείας. Οι διοικήσεις των Ο.Τ.Α. χορηγούν λόγω αρμοδιότητας, για τον ανωτέρω σκοπό, άδειες εργασιών επί του οδικού τους δικτύου, με αποτέλεσμα την ύπαρξη εκτεταμένων τομών σε οδοστρώματα, πεζοδρόμια και κοινόχρηστους χώρους αλλά κυρίως επανειλημμένες σοβαρές κακοτεχνίες, ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, και αλλοιώσεις σε χώρους πρασίνου και κυκλοφορίας.
Η πολυπλοκότητα του νομοθετικού πλαισίου, οι πολυάριθμες διατάξεις που τυγχάνουν εφαρμογής αλλά κυρίως ο κατακερματισμός τους, αποτελούν την κύρια αιτία που η εγκατάσταση δικτύων οπτικών ινών, εξελίσσεται σε πεδίο θεσμικής αυθαιρεσίας, τεχνικής προχειρότητας και συστηματικής μετακύλισης βαρών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, χωρίς την ύπαρξη επαρκούς μηχανισμού επιτόπιου ελέγχου και χωρίς αυτοματοποιημένες, αποτρεπτικές κυρώσεις για τις κακοτεχνίες.
Ως αποτέλεσμα αυτής της θεσμικής αδράνειας, εκτός από τις εκτεταμένες φθορές στο οδόστρωμα και στα δίκτυα υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, ανακύπτουν, ελλείψει ικανοποιητικής σήμανσης, σοβαροί κίνδυνοι για την οδική ασφάλεια των πολιτών, υποβαθμίζεται το αστικό περιβάλλον και τελικά επιβαρύνονται δημοσιονομικά οι δημότες για την αποκατάσταση βλαβών, υπαιτιότητας των ιδιωτικών εταιρειών τηλεπικοινωνιών.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα του διαπιστωμένου αυτού προβλήματος, αποτελεί ο Δήμος Ηρακλείου Κρήτης, ο οποίος αναγκάστηκε τελικώς να εκδώσει αυστηρή κανονιστική απόφαση (ΑΔΑ: Ρ18ΩΩ0Ο-Ι43, Αρ.Πρωτ.350/05-08-2024), προκειμένου να επιβάλει ελάχιστες τεχνικές προδιαγραφές, συγκεκριμένες διαδικασίες για την πλήρη αποκατάσταση των τομών, ειδικούς κανόνες προστασίας πρασίνου καθώς και διοικητικές και χρηματικές κυρώσεις στις εταιρείες που εκτελούν έργα οπτικών ινών.
Η ανάγκη ενός Δήμου να «υποκαταστήσει» την κεντρική διοίκηση, εκδίδοντας μια τόσο νομικά εμπεριστατωμένη, λεπτομερή και εκτενή κανονιστική απόφαση, καταδεικνύει ότι στην πράξη το υφιστάμενο εθνικό πλαίσιο όπως διαμορφώνεται με βάση, ενδεικτικά, τις διατάξεις των νόμων: ν.3463/2006 (άρθρο 79), ν.1080/1980 (άρθρο 30), Κ.Ο.Κ. (Ν. 2696/99, αρ.9,47,48), ν.3431/2006, ν.4067/2012, ν.5003/2022, ν.4002/2022, ν.5043/2023 κ.α., τις Υπουργικές Αποφάσεις ΔΙΠ/2003, 6592/2011, τις Κ.Υ.Α. 725/23/12, 53538ΕΞ2023/23 καθώς και τις ισχύουσες τεχνικές προδιαγραφές επισκευής δρόμων και πεζοδρομίων, είναι ανεπαρκές, αποσπασματικό, δεν τηρείται και ουσιαστικά ευνοεί τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους, εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος.
Η κατάσταση αυτή δεν έχει μεμονωμένο και τοπικό χαρακτήρα, δεν αποτελεί εξαίρεση αλλά έχει δυστυχώς μετατραπεί σε πανελλαδικό φαινόμενο, συμπέρασμα που επιρρωνύεται από το γεγονός ότι πλείστοι Δήμοι της Χώρας, επεξεργάζονται ήδη την έκδοση αποφάσεων, αντιστοίχων με την Κανονιστική του Δήμου Ηρακλείου, καθώς και από το ότι η ίδια η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), έχει ασκήσει ήδη το δικαίωμα της, ως προσθέτως παρεμβαίνουσα υπέρ του Δήμου Ηρακλείου, στην υποβληθείσα από ιδιωτικό πάροχο αίτηση ακύρωσης της εν λόγω κανονιστικής, ενώπιον του ΣΤΕ.
Επιπροσθέτως, αξίζει να σημειωθεί ότι η διαμορφούμενη τάση εξαιτίας της αμελούς και παγιωμένης πια συμπεριφοράς των ιδιωτικών παρόχων (αναδόχων), αναφορικά με τον πλημμελή τρόπο εκτέλεσης των σχετικών εργασιών, φαντάζει ιδιαίτερα οξύμωρη, ιδίως αν λάβει κανείς υπόψη ότι οι εταιρείες αυτές έχουν επωφεληθεί με σημαντικούς πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης μέσω του «Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», για την ανάπτυξη δικτύων οπτικών ινών (FTTH) στην Ελλάδα, και αν μη τι άλλο θα έπρεπε, κατά την εκτέλεση των έργων, να εφαρμόζουν την κείμενη νομοθεσία, ώστε να μην προκαλείται εν τέλει ζημία στο Δημόσιο, στο όνομα της κερδοφορίας των επενδύσεών τους. Κατά συνέπεια:
Επειδή, η σημασία των έργων, η απόδοση και η ωφέλειά τους, δεν αμφισβητείται, ωστόσο θα πρέπει αυτά να πραγματοποιούνται χωρίς την πρόκληση μόνιμης βλάβης στον εκάστοτε Δήμο.
Επειδή, η χορήγηση των ανωτέρω αδειών εργασιών, χωρίς επαρκή μηχανισμό ελέγχου, χωρίς ενιαία κριτήρια ποιότητας και χωρίς πραγματικά αποτρεπτικές κυρώσεις, έχει μετατραπεί σε ένα ευρύτερο θεσμικό πρόβλημα πανελλαδικής εμβέλειας.
Ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:
1. Προτίθεται η Κυβέρνηση να θεσπίσει ένα ενιαίο, δεσμευτικό εθνικό νομοθετικό πλαίσιο για την αδειοδότηση και εκτέλεση έργων οπτικών ινών, με συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές αποκατάστασης δρόμων, πεζοδρομίων και δικτύων κοινής ωφέλειας, αντί να αφήνει κάθε Δήμο να αυτοσχεδιάζει; Ποια αρχή φέρει εν τέλει την ευθύνη για το έργο ο Δήμος, η Περιφέρεια ή το Υπουργείο;
2. Προτίθεστε να δημιουργήσετε έναν ανεξάρτητο μηχανισμό επιτοπίων ελέγχων (και όχι απλή τυπική αδειοδότηση), με δικαίωμα άμεσης διακοπής εργασιών, κατά τη διαπίστωση κακοτεχνιών ή κινδύνων για δημόσιες υποδομές;
3.Σε τυχόν αρνητική απάντηση στο υπό 2. ερώτημα της παρούσης, και σε περίπτωση που την τελική ευθύνη φέρει η αρμόδια υπηρεσία του Δήμου, προτίθεστε να ενισχυθούν άμεσα οι Τεχνικές Υπηρεσίες των Δήμων με μόνιμο προσωπικό και πόρους για ελέγχους;
4. Θα εξεταστεί η πιθανότητα δημιουργίας ενός μητρώου παρακολούθησης έργων οπτικών ινών, όπου θα καταγράφεται υποχρεωτικά το στάδιο αποκατάστασης κάθε τομής, με ονομαστική ευθύνη του αναδόχου;
5. Εκ του αποτελέσματος διαφαίνεται ότι δεν υπάρχει σαφές και επαρκές δεσμευτικό πλαίσιο διαδικασιών και κυρώσεων στην εκάστοτε προκήρυξη διαγωνισμού ανάθεσης έργου οπτικών ινών και κατ’ επέκταση στη σύμβαση που υπογράφει κάθε φορά ο ανάδοχος, αναφορικά με την καλή και ορθή εκτέλεση των περιφερειακών εργασιών που απαιτούνται ως προϋπόθεση για την εγκατάσταση του δικτύου οπτικών ινών και συνιστούν παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους Δήμων. Προτίθεστε για την άμεση θέσπιση αυτοματοποιημένων κυρώσεων (υποχρεωτική κατάπτωση εγγυητικών, υψηλά πρόστιμα και προσωρινή απαγόρευση νέων έργων) που θα έχουν ουσιαστικά αποτρεπτικό χαρακτήρα, για εταιρείες που προκαλούν ζημιές σε δρόμους, δίκτυα ΔΕΥΑ ή δημόσιο χώρο, χωρίς διακριτική ευχέρεια και χρονοτριβή;
6. Πιστεύετε ότι στην πράξη παρέχονται επαρκείς εγγυήσεις για την οδική ασφάλεια και την ασφαλή διέλευση των πεζών κατά τη διάρκεια των έργων, σύμφωνα με τις Υ.Α. 6592/2011 και ΔΙΠ/2003;
7. Προτίθεται το Δημόσιο να ασκήσει πρόσθετη παρέμβαση υπέρ του Δήμου Ηρακλείου, κατά τη συζήτηση της αίτησης ακυρώσεως κατά της Κανονιστικής του με αρ.350/05-08-2024, που εκκρεμεί ενώπιον του ΣτΕ, όπως αντίστοιχα έπραξε η ΚΕΔΕ;
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Μαμουλάκης Χάρης
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Δούρου Ειρήνη
Ζαμπάρας Μιλτιάδης
Κοντότολη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Κατερίνα
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γεώργιος