Ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών & Μεταφορών, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης
Απαντήσεις σχετικά με την κατάσταση στις οδικές γέφυρες των Περιφερειών και το Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών ζητάει ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, καταθέτοντας σχετική Ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών & Μεταφορών, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με την συνυπογραφή 10 ακόμη Βουλευτών.
Αναλυτικά η Ερώτηση προς τους Υπουργούς Υποδομών & Μεταφορών, Εσωτερικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, με θέμα: «Έξυπνες οδικές γέφυρες Περιφερειών και Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών: Πού βρισκόμαστε;».
Το μεγαλύτερο ποσοστό των γεφυρών της χώρας κατασκευάστηκε στις δεκαετίες 1950 έως 1980 και οδεύει σήμερα προς το τέλος της θεωρητικής ζωής του. Κατά την περίοδο αυτή, οι κανονισμοί με τους οποίους σχεδιάστηκαν οι γέφυρες κρίνονται σήμερα παρωχημένοι, καθώς δεν περιείχαν ιδιαίτερες προβλέψεις ως προς την ανθεκτικότητα, την αντισεισμικότητα και τον τρόπο κατασκευής τους. Σημειώνεται δε, ότι οι εν λόγω γέφυρες δέχονται ολοένα αυξανόμενη τάση κυκλοφοριακού φόρτου αλλά και μεγέθους μεταφερόμενων φορτίων και μάλιστα σε μία σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα. Είναι επομένως σαφές ότι για την ασφαλή χρήση τους απαιτείται να αξιολογηθεί άμεσα η δομική και λειτουργική επάρκειά τους και παράλληλα να αναληφθούν δράσεις επισκευής, συντήρησης και αποκατάστασής τους. Παρά την παραπάνω παραδοχή, Ο τρόπος, που αποφάσισε το κυβερνητικό επιτελείο της Ν.Δ. να ασχοληθεί με το κρίσιμο ζήτημα της ασφαλούς χρήσης γεφυρών, παρουσιάζει πολλά σημεία παραδοξότητας τα οποία χρήζουν απαντήσεων.
Πιο συγκεκριμένα, το Μάρτιο του 2022, με το άρθρο 15 του ν.4903, παρέχεται εξουσιοδότηση στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να εγκρίνει τον κανονισμό που διέπει τις διαδικασίες για την επιθεώρηση και τη συντήρηση των γεφυρών της χώρας, με άνοιγμα μήκους άνω των έξι (6) μέτρων. Επίσης, συστήνεται η Διοικητική Αρχή Γεφυρών, με αρμοδιότητα τη διασφάλιση της τήρησης των διαδικασιών του ως άνω κανονισμού και της συμμόρφωσης των αρμόδιων φορέων με αυτόν. Τον Νοέμβριο του 2023 εκδίδεται η υπ’ αριθ. 321681 σχετική υπουργική απόφαση, με θέμα την Έγκριση Κανονισμού Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών – Διοικητική Αρχή Γεφυρών, με την οποία, μεταξύ άλλων, προβλέφθηκε η ανάπτυξη πληροφοριακού συστήματος, επονομαζόμενου «Εθνικό Μητρώο Γεφυρών», στο οποίο εντός έξι (6) μηνών από τη λειτουργία του οι φορείς λειτουργίας και συντήρησης γεφυρών, (Περιφερειακές Ενότητες, Ο.Τ.Α., Παραχωρησιούχοι), υποχρεούνται να καταχωρήσουν τα προβλεπόμενα στοιχεία για τις γέφυρες αρμοδιότητάς τους, (Β’ 6430 Β/10-11-2023 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει). Ενώ, στις 5 Νοεμβρίου 2024 με την υπ’αριθμ. 212357 απόφαση του Υπουργού και Υφυπουργού Υποδομών και Μεταφορών συγκροτείται η Επιτροπή για την άσκηση των καθηκόντων της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών -Δ.Α.Γ. με τετραετή θητεία που λήγει την 31η Δεκεμβρίου 2027, (ΥΟΔΔ 1299 /21-11-2024).
Κατόπιν, η Κοινωνία της Πληροφορίας ως αναθέτουσα αρχή, αποφαίνεται με τη με Α.Π.11035/12.05.2025 (ΚΗΜΔΗΣ: 25PROC016819035 2025-05-14) τη διενέργεια ηλεκτρονικού ανοικτού άνω των ορίων διαγωνισμού για το έργο «Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών» του οποίου κύριος είναι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών συνολικής εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης 496.248,00 €, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. ,που σε περίπτωση άσκησης των δικαιωμάτων προαίρεσης ανέρχεται σε 744.372,00 € συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α.. Αντικείμενο της σύμβασης είναι ο σχεδιασμός και η υλοποίηση ενός Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Καταγραφής Επιθεώρησης – Αξιολόγησης και Συντήρησης των υφιστάμενων γεφυρών της χώρας. Το συγκεκριμένο Πληροφοριακό Σύστημα θα πρέπει να διαθέτει βάση δεδομένων με τα στοιχεία των γεφυρών σε πανελλαδικό επίπεδο (Εθνικό Μητρώο Γεφυρών) και να υποστηρίζει όλες τις ενέργειες που σχετίζονται με την επιθεώρηση, αξιολόγηση και συντήρηση όλων των γεφυρών της χώρας (οδικών, σιδηροδρομικών καθώς και πεζογεφυρών) με δυνατότητα αξιοποίησης της υφιστάμενης από το 2020 υποδομής «Δημιουργία Ψηφιακής Βάσης δεδομένων για Μητρώο Γεφυρών» του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Ως προς τη χρηματοδότηση το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0.» και εγκρίθηκε η ένταξή του στη δράση «Έξυπνες γέφυρες» του ΤΑ&Α.
Η δράση «Έξυπνες γέφυρες», περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και το Υπό-έργο 3: «Έξυπνες γέφυρες Περιφερειών» που εντάχθηκε με τροποποιητική απόφαση στις 26 Απριλίου 2023, συνολικού εκτιμώμενου προϋπολογισμού 120.230.524 € συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. και με δικαίωμα προαίρεσης 50% για το οποίο Υπουργείο ευθύνης ορίστηκε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενώ φορέας υλοποίησης το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος -Τ.Ε.Ε. Έτσι, στις 31 Μαΐου 2023 το Τ.Ε.Ε. προέβη στη διακήρυξη ηλεκτρονικού διεθνούς, άνω των ορίων, διαγωνισμού για τη σύναψη συμφωνίας – πλαίσιο για το σχετικό έργο «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών» ΚΗΜΔΗΣ: 23PROC012788176.
Περιληπτικά με τη συμφωνία – πλαίσιο αναφέρεται ότι θα αναπτυχθούν έξυπνες υποδομές γεφυρών για την παρακολούθηση της δομικής απόκρισης 260 επιλεγμένων γεφυρών, στις δεκατρείς (13) Περιφέρειες της χώρας, σε πραγματικό χρόνο μέσω σύγχρονων συστημάτων και μεθοδολογιών ενόργανης παρακολούθησης (αισθητήρες τεχνολογίας IoT) της δομικής υγείας (Real Time Structural Health Monitoring – RTSHM). Στα πλαίσια του προτεινόμενου έργου, κάθε Περιφέρεια θα κληθεί να προτείνει και να προτεραιοποιήσει, ανάλογα με τον βαθμό επικινδυνότητάς τους, τις γέφυρες αρμοδιότητάς της, οι οποίες χρήζουν παρακολούθησης αναφορικά με την στατική τους επάρκεια. Κατόπιν της σύναψης της Συμφωνίας – Πλαίσιο, το έργο θα χωριστεί σε επιμέρους έργα (υποέργα) των οποίων το επακριβές αντικείμενο, συνολικό τίμημα καθώς και τα χρονοδιαγράμματα εκτέλεσης δεν είναι γνωστά εκ των προτέρων, αλλά θα καθορίζονται με την κάθε Εκτελεστική Σύμβαση που θα υπογράφεται μεταξύ της Αναθέτουσας Αρχής και του εκάστοτε Αναδόχου, ο οποίος θα καλείται προς υπογραφή. Ο Ανάδοχος επίσης αναλαμβάνει να προσφέρει υπηρεσίες σεμιναριακής 12ωρης εκπαίδευσης στο σύστημα σε στελέχη και διαχειριστές που θα υποδείξει/ορίσει η εκάστοτε αναθέτουσα αρχή.
Η διάρκεια της Συμφωνίας Πλαίσιο ορίζεται έως την εξάντληση του προϋπολογισμού της και κατά ανώτατο διάστημα σε τριάντα (30) μήνες από την υπογραφή της με καταληκτική προθεσμία ολοκλήρωσης του φυσικού αντικειμένου την 31η Δεκεμβρίου 2025. Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης της συμφωνίας – πλαίσιο/ εκτελεστικών συμβάσεων περιλαμβάνει τις εξής φάσεις: I. Πρωτοβάθμιος έλεγχος γεφυρών, σχεδιασμός RTSHM, σχεδιασμός σεμιναρίων παρακολούθησης και λογισμικού (4 μήνες), II. Δευτεροβάθμιος έλεγχος γεφυρών- εκπόνηση μελέτης αποτίμησης, καθορισμός ορίων επιτελεστικότητας, αναπροσαρμογή τελικών ορίων ελέγχου (16 μήνες), III. Ανάπτυξη ολοκληρωμένης ηλεκτρονικής πλατφόρμας SBN (10 μήνες), IV. Προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία RTSHM (16 μήνες), V. Μη καταστροφικές δοκιμαστικές φορτίσεις ανά γέφυρα (6 μήνες), VI. Πιλοτική λειτουργία, επικαιροποίηση μελετών ανά γέφυρα και εκπαίδευση (2 μήνες), VII. Παραγωγική λειτουργία (8 μήνες). Επίσης, ο Ανάδοχος της σύμβασης αναλαμβάνει κατά τη διάρκεια παραγωγικής λειτουργίας αλλά και κατά το χρόνο που καλύπτει η εγγύηση να υποβάλλει σε διμηνιαία βάση αναλυτική τεχνική αναφορά παρακολούθησης όλων των γεφυρών καθώς και έκτακτη τεχνική αναφορά σε περίπτωση υπερβάσεων προκαθορισμένων ορίων ασφάλειας. Η ελάχιστη ζητούμενη περίοδος εγγύησης είναι δύο (2) έτη από την οριστική παραλαβή της εκάστοτε εκτελεστικής σύμβασης του έργου.
Στις 7 Νοεμβρίου 2023 με το με Α.Π. 34232 έγγραφο του ΚΗΜΔΗΣ: ΤΕΕ 23WRD013721943 07-11-2023 έγινε η κατακύρωση του διαγωνισμού στους οικονομικούς φορείς ως εξής: 1. «ΓΚΛΟΜΠΙΤΕΛ Εμπορία, Ανάπτυξη Τηλεπικοινωνιακών Συστημάτων Ανώνυμη Εταιρεία» αντί του συνολικού μέγιστου ποσού των Ενενήντα τεσσάρων εκατομμυρίων πεντακόσιες τριάντα έξι χιλιάδες ενενήντα επτά ευρώ και πενήντα λεπτά (94.536.097,50 €) μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ με δικαίωμα προαίρεσης 50%. 2. «ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.» αντί του συνολικού μέγιστου ποσού των Ενενήντα πέντε εκατομμυρίων είκοσι χιλιάδες οχτακόσια ενενήντα οχτώ ευρώ (95.020.898,00 €) μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ με δικαίωμα προαίρεσης 50% και 3. «ΤΕΡΝΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΤΕΧΝΙΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» αντί του συνολικού μέγιστου ποσού των Ενενήντα πέντε εκατομμυρίων πεντακόσιες πέντε χιλιάδες εξακόσια ενενήντα οχτώ ευρώ και πενήντα λεπτά (95.505.698,50 €) μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ με δικαίωμα προαίρεσης 50%. Τέλος, στις 26 Απριλίου 2024 με Α.Π. 16503 έγγραφο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας υπογράφεται η Σύμβαση Συμφωνίας Πλαίσιο με αντικείμενο «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών» ΚΗΜΔΗΣ: 24SYMV014679416 με αντισυμβαλλόμενες τις ως άνω εταιρείες
Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω και ειδικότερα πρώτον ότι θα διατεθεί κατά μέσο όρο το εξαιρετικά υψηλό ποσό των 462.425 € συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. ανά γέφυρα, με σκοπό τη λήψη πληροφόρησης για τη στατική της επάρκεια, χωρίς ωστόσο να διατίθεται κάποιο ποσό για μελέτη, επισκευή, αποκατάσταση και συντήρηση της, δεύτερον, ότι θα αναπτύσσεται εκ παραλλήλου το πληροφοριακό σύστημα «Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών» και, τρίτον, ότι υπάρχει επιτακτική ανάγκη άμεσης αξιολόγησης και αποκατάστασης γεφυρών που έχουν ήδη χαρακτηριστεί ως εύτρωτες, ερωτώνται οι αρμόδιοι κ.κ. Υπουργοί:
1. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η διαγωνιστική διαδικασία του έργου «Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών» και πότε αναμένεται να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία;
2. Ολοκληρώθηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2025 το αρχικό φυσικό αντικείμενο της Συμφωνίας Πλαίσιο του έργου «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών»;
3. Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η υλοποίηση του χρονοδιαγράμματος της Συμφωνίας Πλαίσιο του έργου «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών»;
4. Τι συμπεράσματα προκύπτουν από την μέχρι στιγμής πορεία υλοποίησης του έργου «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών» ως προς την κατάσταση των γεφυρών των 13ων Περιφερειών;
5. Πόσες εκτελεστικές συμβάσεις έχουν συναφθεί μέχρι στιγμής, τι αφορούν και ποιο είναι το στάδιο υλοποίησής τους; Εκκρεμούν εκτελεστικές συμβάσεις που δεν έχουν συναφθεί και σε τι αφορούν;
6. Σκοπεύετε να επεκτείνετε τη δράση των έξυπνων γεφυρών και με ποιο τρόπο;
7. Πως σκοπεύετε να υλοποιήσετε τη διασύνδεση των δύο συστημάτων ήτοι του «Εθνικό Σύστημα Εποπτείας Γεφυρών» και του «Έξυπνες Γέφυρες Περιφερειών» προκειμένου οι πληροφορίες του δεύτερου να εισαχθούν στο πρώτο; Κρίνετε πως η λύση που επιλέχθηκε ήτοι της ανάπτυξης εκ παραλλήλου δύο συστημάτων είναι η βέλτιστη σε οικονομοτεχνικούς όρους;
8. Πόσα άτομα κατά μέσο των 13ων Περιφερειών της χώρας έχουν την αρμοδιότητα παρακολούθησης της δομικής απόκρισης επιλεγμένων γεφυρών; Θα πρέπει να ασκούνε και παράλληλα καθήκοντα; Σκοπεύετε να ενισχύσετε τις Π.Ε. και τους Ο.Τ.Α. με προσωπικό ούτως ώστε να μη διαταραχθεί περαιτέρω η λειτουργία τους;
Και παρακαλούμε όπως καταθέσετε στην εθνική αντιπροσωπεία.
1. Αντίγραφα των Εκθέσεων Αναφοράς με πληροφορίες και στατιστικά στοιχεία σχετικά με Επιθεωρήσεις, Αξιολογήσεις και Συντηρήσεις των γεφυρών της Ελλάδας που υποχρεούται να συντάσσει και υποβάλλει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε εξαμηνιαία βάση η Διοικητική Αρχή Γεφυρών.
Οι Ερωτώντες και Αιτούντες Βουλευτές
Μαμουλάκης Χάρης
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γεώργιος
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Αικατερίνη (Κατερίνα)
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παπαηλιού Γεώργιος
Τσαπανίδου Παρθένα (Πόπη)
Ψυχογιός Γεώργιος