Ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού
Το αλαλούμ στις κατατακτήριες εξετάσεις 2025 – 2026, όπου εκατοντάδες υποψήφιοι, θύματα άνισης μεταχείρισης, αποκλείστηκαν λόγω διαφορετικής εφαρμογής του Ν. 5224/2025, αναδεικνύει ο Τομεάρχης Οικονομικών & Ανάπτυξης Κ.Ο. ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ, Βουλευτής Ηρακλείου Χάρης Μαμουλάκης, καταθέτοντας σχετική Ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, με την συνυπογραφή 13 ακόμη Βουλευτών.
Αναλυτικά η Ερώτηση προς την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού, με θέμα: «Αλαλούμ στις κατατακτήριες εξετάσεις 2025–2026 – Εκατοντάδες υποψήφιοι, θύματα άνισης μεταχείρισης, αποκλείστηκαν λόγω διαφορετικής εφαρμογής του ν. 5224/2025»
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με τον ν. 5224/2025(ΦΕΚ Α’ 142/05-08-2025), ανακοίνωσε πανηγυρικά την αύξηση των θέσεων εισαγωγής μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων, παρουσιάζοντας τον, ως μια μεταρρύθμιση, που θα διεύρυνε τις δυνατότητες πρόσβασης των πτυχιούχων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αυξάνοντας σημαντικά τις διαθέσιμες θέσεις μέσω των κατατακτηρίων εξετάσεων, και ως μια ευκαιρία για χιλιάδες πτυχιούχους να συνεχίσουν τη δια βίου μάθηση. Δυστυχώς, λίγους μήνες αργότερα, η πραγματικότητα διαψεύδει πλήρως τις κυβερνητικές εξαγγελίες, καθώς φαίνεται τελικώς να μην επιτελέστηκε ο βασικός σκοπός του νομοθέτη ήτοι η αύξηση των εισακτέων, εφόσον αρκετοί υποψήφιοι αποκλείστηκαν και θέσεις εισαγωγής παρέμειναν κενές.
Ειδικότερα, ενώ, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ.1 εδάφ.2 του αρ.131 του ν. 5224/2025 «Κατατάξεις σε Τμήματα ή Μονοτμηματικές Σχολές των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων – Προσθήκη άρθρου 78Α στον ν. 4957/2022», το Υπουργείο θεσμοθέτησε την αύξηση του ποσοστού των θέσεων εισακτέων από κατατακτήριες εξετάσεις από 12% σε 15% (με δυνατότητα επιπλέον αύξησής τους με απόφαση Συγκλήτου ως 20%) για τα ΑΕΙ Αθηνών και Θεσσαλονίκης και από 12% σε 30% για τα περιφερειακά ΑΕΙ και τα Τμήματα Θεολογικών Σχολών, ο αριθμός των επιτυχόντων, όπως προκύπτει από τα δημοσιευμένα αποτελέσματα, όχι μόνο δεν καλύπτει το νέο αυξημένο ποσοστό εισαγωγής αλλά, σε πολλές περιπτώσεις, υπολείπεται σημαντικά ακόμη και από το χαμηλότερο ποσοστό που ίσχυε τα προηγούμενα χρόνια.
Παράλληλα, σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου, η διαδικασία, η προθεσμία υποβολής αιτήσεων, οι προϋποθέσεις, τα αρμόδια όργανα αξιολόγησης, η ελάχιστη επίδοση των υποψηφίων, η δυνατότητα κάλυψης κενών θέσεων και κάθε άλλο ειδικό ζήτημα ή λεπτομέρεια, καθορίζονται με απόφαση του Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, ενώ σύμφωνα με την επόμενη παράγραφο, ήτοι την παράγραφο 3, μέχρι την έκδοση της Υπουργικής αυτής απόφασης, ισχύει όπως αναφέρεται η υπό στοιχεία Φ1/192329/Β3/13.12.2013 απόφαση του Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων «∆ιαδικασία κατάταξης πτυχιούχων Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης» (Β’ 3185).
Από τα παραπάνω λοιπόν, προκύπτει ότι για το διάστημα που μεσολάβησε μέχρι την έκδοση της εφαρμοστικής Υ.Α., με αρ. 43083/Ζ1/2026 – ΦΕΚ 2040/Β/8-4-2026, η οποία έπειτα από αδικαιολόγητη καθυστέρηση, εκδόθηκε την 08-04-26 και έθεσε ως αναγκαία προϋπόθεση εισαγωγής την υπέρβαση της βάσης του 10 (με άριστα το 20) για κάθε ένα εκ των τριών εξεταζομένων μαθημάτων, ο ίδιος ο νόμος, παρέπεμπε, στην παλαιότερη Υ.Α. με αρ. Φ1/192329/Β3 – ΦΕΚ 3185/Β/16-12-2013, σύμφωνα με την οποία ίσχυε επίσης η ίδια βαθμολογική προϋπόθεση εισαγωγής. Η νέα όμως αυτή προσθήκη για την συγκέντρωση βαθμολογίας τουλάχιστον ίσης με τη βάση 10, στο εκάστοτε εξεταζόμενο μάθημα, ήρθε σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε επί σειρά ετών από το 2017 και έπειτα, καθώς σύμφωνα με όσα προέβλεπε ο ν. 4485/4-8-2017 (Α’ 114), «Οργάνωση και λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις», εισάγονταν υποψήφιοι κατατακτηρίων -μέχρι του ποσοστού των προβλεπόμενων θέσεων (12% τότε)- εφόσον είχαν επιτύχει συνολική βαθμολογία άνω του 30 στα 60, ανεξαρτήτως επιδόσεώς τους σε επιμέρους μαθήματα (ακόμα, και αν δηλαδή σε κάποιο από τα μαθήματα είχαν βαθμολογία μικρότερη του 10).
Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση της έκδοσης της εφαρμοστικής Υπουργικής Απόφασης, είχε ως αποτέλεσμα τη διαφορετική ερμηνεία και εφαρμογή της νέας νομοθεσίας από αρκετά πανεπιστημιακά τμήματα, οδηγώντας σε πρωτοφανή σύγχυση, με συνέπεια ο ίδιος νόμος να εφαρμοστεί διαφορετικά ανά ίδρυμα και οι υποψήφιοι να αντιμετωπίζονται με δύο μέτρα και δύο σταθμά. Έτσι, δημιουργήθηκαν παράδοξες καταστάσεις όπως η εισαγωγή υποψηφίων με σύνολο βαθμολογίας 30 μονάδες και ο αποκλεισμός άλλων με αρκετά μεγαλύτερη βαθμολογία, καθώς και η διαπίστωση εκατοντάδων κενών θέσεων παρά τη θεσμοθετημένη αύξηση εισακτέων ακυρώνοντας στην πράξη τον ίδιο τον σκοπό της νομοθετικής πρωτοβουλίας της κυβέρνησης. Το κυριότερο όμως πρόβλημα που ανέκυψε, όπως αποδεικνύεται από τα επίσημα αναρτημένα αποτελέσματα εισαγωγής στη ΔΙΑΥΓΕΙΑ, ήταν η εισαγωγή υποψηφίων με διαφορετικά κριτήρια μεταξύ των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, καθώς υπήρξαν τμήματα που εφήρμοσαν την προϋπόθεση συμπλήρωσης της βάσης του 10, στο καθένα από τα εξεταζόμενα μαθήματα και άλλα οι επιτυχόντες των οποίων εισήχθησαν με τη συμπλήρωση της βαθμολογικής βάσης του 30, αθροιστικά στα τρία μαθήματα.
Εκ των ανωτέρω, εύλογα συμπεραίνει κανείς ότι η κατάσταση αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα νομιμότητας, ισότητας, χρηστής διοίκησης και προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των πολιτών προς τη Διοίκηση, δημιουργώντας ταυτόχρονα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο το Υπουργείο διαχειρίστηκε τόσο το σχεδιασμό, όσο και την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου. Κατά συνέπεια:
Επειδή, η εφαρμογή του ίδιου νόμου με διαφορετικά κριτήρια αντίκειται στο κράτος δικαίου, προσκρούοντας σε βασικές συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές.
Επειδή, εκατοντάδες υποψήφιοι κινδυνεύουν να οδηγηθούν σε χρονοβόρες και δαπανηρές δικαστικές διαδικασίες για να διεκδικήσουν το αυτονόητο.
Επειδή, υπάρχει προηγούμενο διορθωτικής νομοθετικής παρέμβασης το 2017 για αντίστοιχο ζήτημα κάλυψης κενών θέσεων αναδρομικά.
Ερωτάται η κυρία Υπουργός:
Ποιοι ήταν οι λόγοι για τους οποίους κρίθηκε αναγκαία η αλλαγή στη βαθμολογικές προϋποθέσεις εισαγωγής, συγκριτικά με τα ισχύοντα ως το 2025;
Για ποιους λόγους υπήρξε καθυστέρηση στην έκδοση προβλεπόμενης εφαρμοστικής Υπουργικής Απόφασης, τέτοια, ώστε αυτή πραγματοποιήθηκε μετά τις εξετάσεις για το έτος 2025-2026;
Σε τι ποσοστό καλύφθηκαν οι προβλεπόμενες θέσεις εισακτέων 2025-2026 ανά πανεπιστημιακό ίδρυμα;
Αναγνωρίζει το Υπουργείο ότι εφαρμόστηκαν διαφορετικά κριτήρια εισαγωγής στις κατατακτήριες εξετάσεις 2025–2026 μεταξύ διαφορετικών ΑΕΙ και τμημάτων της χώρας; Αν ναι, σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί για την αποκατάσταση αυτής της αδικίας;
Δεδομένου ότι υπάρχει αντίστοιχη νομοθετική πρωτοβουλία για διευθέτηση σχετικού ζητήματος κατά το παρελθόν, προτίθεται το Υπουργείο:
α) Να προχωρήσει σε ειδική μεταβατική νομοθετική ρύθμιση για το ακαδημαϊκό έτος 2025–2026, ώστε να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των υποψηφίων που συγκέντρωσαν συνολική βαθμολογία τουλάχιστον 30/60 και να εισαχθούν αναδρομικά, μεταθέτοντας την πλήρη εφαρμογή του νέου πλαισίου από τον Δεκέμβριο του 2026, ώστε να διασφαλιστεί δίκαιη μετάβαση;
β) Να ζητήσει από τα ΑΕΙ την επανεξέταση των αποτελεσμάτων, προκειμένου να καλυφθούν οι κενές θέσεις σύμφωνα με τον σκοπό και το πνεύμα του ν. 5224/2025;
Οι ερωτώντες Βουλευτές
Μαμουλάκης Χάρης
Ακρίτα Έλενα
Βέττα Καλλιόπη
Γαβρήλος Γιώργος
Δούρου Ειρήνη
Κοντότολη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κωνσταντίνος
Νοτοπούλου Κατερίνα
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γεώργιος